İçeriğe geç

Arapça Tercüme

Arapça tercümede en kritik soru hangi ülkeye gideceğidir. Arap ülkeleri apostil bakımından ikiye ayrılıyor ve bu ayrım, aynı belgenin iki farklı tasdik zincirinden geçmesi anlamına geliyor.

4 dakikalık okumaSon güncelleme

Yazı sistemi

وثيقة مترجمة ترجمة محلَّفة

waṯīqa mutarjama tarjama muḥallafa

Yeminli tercümesi yapılmış belge

Arap alfabesi 28 harften oluşur, sağdan sola yazılır ve büyük harf ayrımı yoktur. Harfler kelime içindeki konumuna göre biçim değiştirir; bu yüzden taranmış belgede tek bir harfin bozulması kelimeyi okunamaz hâle getirebilir.

Önce şu soru: belge hangi ülkeye gidiyor?

Arapça yirmiden fazla ülkenin resmî dili ve bu ülkeler Lahey Apostil Sözleşmesi karşısında aynı yerde durmuyor. Sözleşmeye taraf olan ülkelerde belge apostille tasdik edilirken, taraf olmayanlarda eski usul konsolosluk tasdiki zinciri işliyor. İkisi arasındaki fark birkaç gün değil, birkaç hafta olabiliyor.

Arapça konuşulan ülkelerin apostil durumu (HCCH durum tablosu, Eylül 2026)
ÜlkeApostil geçerli miUygulanan yol
Suudi ArabistanEvet (2022'den beri)Yeminli tercüme → noter → apostil
FasEvetYeminli tercüme → noter → apostil
TunusEvetYeminli tercüme → noter → apostil
Birleşik Arap EmirlikleriHayırNoter → Dışişleri → BAE konsolosluğu
MısırHayırNoter → Dışişleri → Mısır konsolosluğu
IrakHayırNoter → Dışişleri → Irak konsolosluğu
KatarHayırNoter → Dışişleri → Katar konsolosluğu
ÜrdünHayırNoter → Dışişleri → Ürdün konsolosluğu
KuveytHayırNoter → Dışişleri → Kuveyt konsolosluğu
Arapça konuşulan ülkelerin apostil durumu (HCCH durum tablosu, Eylül 2026)

Hangi Arapça: fasih mi, lehçe mi?

Resmî belgelerin tamamı Modern Standart Arapça (fusha) ile yazılır ve tercümesi de bu dilde yapılır. Lehçe farkı yazılı belgede değil, sözlü tercümede sorun çıkarır: Mısır, Körfez, Şam ve Mağrip lehçeleri birbirinden belirgin biçimde ayrılır.

Bu yüzden sözlü tercüme taleplerinde muhatabınızın hangi ülkeden olduğunu sormamız gerekiyor. Bir toplantıda Körfez lehçesi konuşan katılımcıyla çalışmış bir tercümanın Mağrip lehçesinde aynı rahatlıkla çalışmasını bekleyemeyiz; bunu baştan söylemek, salonda yaşanacak bir aksaklığı önlüyor.

Ad çevriyazısı: tek doğru yok

Arapça bir ad Latin alfabesine birden fazla biçimde aktarılabilir ve hepsi kendi içinde doğrudur. Aynı ad İngilizce, Fransızca ve Türkçe geleneklerde farklı yazılır; belge eşleşmesini bozan da budur.

Aynı adın yaygın yazımları
Arapçaİngilizce gelenekFransızca gelenekTürkçe gelenek
محمدMohammed / MuhammadMohamedMuhammed
حسينHussein / HusaynHusseinHüseyin
عبد اللهAbdullah / AbdallahAbdallahAbdullah
خالدKhalid / KhaledKhaledHalid
عائشةAisha / AishahAïchaAyşe
Aynı adın yaygın yazımları

Ayrıca Arapça adlarda "el-" belirlilik takısı ve baba adı zinciri (bin/ibn) bulunabilir. Bunlar ada dahildir; kısaltılmaz veya atılmaz. Bir belgede "Abdullah bin Ahmed el-Şammari" geçiyorsa tercümede de bütün zincir korunur.

Hicri tarih ve rakamlar

Arap ülkelerinin bir kısmında resmî belgeler Hicri takvimle tarihlenir. Suudi Arabistan'da Hicri tarih esastır; Körfez ülkelerinin bir bölümünde iki takvim yan yana yazılır. Tercümede Hicri tarih korunur ve Miladi karşılığı parantez içinde belirtilir — dönüştürüp özgün tarihi silmek, belgeyi kaynağıyla karşılaştırılamaz hâle getirir.

Rakamlarda ikinci bir katman var: Arap ülkelerinin bir bölümü Doğu Arap rakamlarını (٠١٢٣٤٥٦٧٨٩) kullanır, bir bölümü ise bizim kullandığımız Batı rakamlarını. Belgede hangisi geçiyorsa tercümede Batı rakamına aktarılır ve okunaklılık sağlanır; ancak belge numarası, kimlik numarası gibi alanlarda özgün biçim de korunur.

Arap alfabesindeki harf sayısı
28Arap alfabesindeki harf sayısı
yazı yönü; tablolarda sütun sırası da değişir
Sağdan solayazı yönü; tablolarda sütun sırası da değişir
Hicri ve Miladi, çoğu belgede yan yana
2 takvimHicri ve Miladi, çoğu belgede yan yana

Sağdan sola yazının belge düzenine etkisi

Arapçaya çeviride değişen yalnızca metin değil. Tablolarda sütun sırası tersine döner, imza alanları sayfanın diğer tarafına geçer, madde numaraları sağdan başlar. Kaynak belgede bir tablo varsa, hedef dilde sütunların hangi sırayla dizileceğini baştan kararlaştırmak gerekir; aksi hâlde okuyan kişi ilk sütunu son sütun sanır.

Arapça belge düzeninde kontrol ettiklerimiz

  • Tablo sütunlarının yön sırası
  • İmza ve kaşe alanlarının konumu
  • Sayfa numaralandırma yönü
  • Latin harfli terimlerin (marka, model kodu) metne gömülme biçimi
  • Karışık yönlü satırlarda rakam ve noktalama konumu
  • Başlık hizalaması

Sık sorulan sorular

Belgem Birleşik Arap Emirlikleri'ne gidecek, apostil yeter mi?

Hayır. BAE Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf değil; belgenin noter onayından sonra Dışişleri Bakanlığı'nda ve ardından BAE'nin Türkiye'deki temsilciliğinde tasdik edilmesi gerekir. Bu zincir apostilden uzun sürer ve temsilciliğin randevu takvimine bağlıdır. Takvimi buna göre kurun.

Suudi Arabistan için hâlâ konsolosluk tasdiki gerekiyor mu?

Hayır. Suudi Arabistan 7 Aralık 2022'den beri sözleşmeye taraf, dolayısıyla apostil geçerli. İnternette bulacağınız pek çok yazı bu tarihten eski. Yine de belgeyi teslim edeceğiniz kurumdan teyit almanızı öneriyoruz; kurumların iç uygulaması mevzuattan geç güncellenebiliyor.

Arapça belgemin tarihi Hicri, Miladi karşılığını siz mi yazacaksınız?

Evet. Hicri tarih olduğu gibi korunur ve Miladi karşılığı parantez içinde eklenir. Dönüşümü tercümenin içinde göstermek, kurumun belgeyi kaynağıyla karşılaştırabilmesi için gerekli. Belgede yalnızca Hicri tarih varsa ve gün belirsizse, bunu bir tercüman notuyla belirtiriz.

Adımın Türkçe okunuşunu kullanabilir misiniz?

Resmî belgede hayır. Tercüme, pasaportunuzdaki latinize yazımı izler. Ayşe yerine Aisha yazılması hoşunuza gitmeyebilir ama iki belgenin aynı kişiye ait sayılmasını sağlayan tam olarak bu tutarlılıktır. Resmî olmayan metinlerde (tanıtım, yazışma) tercihinizi uygulayabiliriz.

Taranmış Arapça belgede neden ek dikkat istiyorsunuz?

Arap harfleri kelime içindeki konumuna göre biçim değiştirir ve noktalar harfleri birbirinden ayırır. Düşük çözünürlüklü bir taramada noktaların kaybolması, farklı iki harfin aynı görünmesine yol açar. Bu yüzden Arapça belgelerde tarayıcı kullanmanızı, telefon fotoğrafından kaçınmanızı öneriyoruz.