İçeriğe geç

Gürcüce Tercüme

Gürcü alfabesi dünyada büyük harfi olmayan az sayıda yazı sisteminden biri. Bu, belge tercümesinde beklenmedik bir sonuç doğuruyor: özel adlar metnin içinden biçimle ayırt edilemiyor.

3 dakikalık okumaSon güncelleme

Yazı sistemi

ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი

notariulad damowmebuli targmani

Noter tasdikli tercüme

Mkhedruli alfabesi 33 harften oluşur ve büyük harf ayrımı yoktur; bir cümlenin başındaki harf ile ortasındaki harf aynı biçimde yazılır. Harfler birbirine bağlanmaz, her biri ayrı durur. Alfabe Latin, Kiril veya Arap alfabelerinden hiçbirine benzemez ve kendine özgü bir kökene sahiptir.

Büyük harf olmaması ne değiştirir?

Türkçede bir kelimenin özel ad olduğunu ilk harfinin büyüklüğünden anlarız. Gürcücede bu ipucu yok: kişi adı, kurum adı ve sıradan bir isim aynı biçimde yazılır. Metni okuyan kişi, neyin özel ad olduğunu bağlamdan çıkarmak zorunda.

Belge tercümesinde bunun somut sonucu şu: Gürcücede yalın hâlde geçen bir kurum adı, Türkçeye çevrilirken özel ad olarak mı yoksa tanımlayıcı bir ifade olarak mı ele alınacağına karar verilmeli. Yanlış karar, var olmayan bir kurum adı üretir. Bu yüzden Gürcüce belgelerde kurum adlarını özgün hâliyle de gösteriyoruz.

Soyadı ekleri coğrafi köken bildirir

Gürcü soyadlarının sonundaki ek, ailenin geldiği bölgeyi gösterir. Bu, belge tercümesinde doğrudan bir işe yaramaz ama soyadının bütünlüğünü anlamak açısından önemli: ek soyadın ayrılmaz parçasıdır ve kısaltılamaz.

Yaygın soyadı ekleri
EkAnlamıBölgeÖrnek
-შვილი (-şvili)ÇocuğuDoğu GürcistanSaakaşvili
-ძე (-dze)OğluBatı GürcistanŞevardnadze
-იანი (-iani)Ait olanSvanetiDadeşkeliani
-ური (-uri)Bölgeye aitDağlık bölgelerÇinçaladze
-ავა (-ava)MegrelyaKvirikaşvili
Yaygın soyadı ekleri

Bu eklerin Türkçe karşılığı yazılmaz; soyadı olduğu gibi aktarılır. "Saakaşvili" adını "Saaka'nın çocuğu" diye çevirmek soyadını yok eder. Ekin anlamı yalnızca merak edildiğinde bir notla belirtilir.

Çevriyazı: ünsüz yığınları

Gürcücede Türkçede bulunmayan ünsüz yığınları var ve bunların Latin harflerine aktarımı birden fazla biçimde yapılabiliyor. Ayrıca dilde birbirine yakın ama ayrı sesler bulunuyor: patlamalı ve gırtlaksı k, t, p sesleri ayrı harflerle yazılır ve Latin alfabesinde ikisi de aynı harfle karşılanır.

Aynı adın farklı yazımları
GürcücePasaportta yaygınTürkçe yazımda
გიორგიGIORGIGiorgi
თამარTAMARTamar
ნინოNINONino
ხატიაKHATIAHatia
ზურაბZURABZurab
ცოტნეTSOTNETsotne
Aynı adın farklı yazımları

Türkçe yazım sütunundaki biçimler okunuşa yakın olsa da resmî belgede kullanılmaz. Kurum eşleştirmeyi pasaporttaki yazım üzerinden yapar; Türkçe okunuş yalnızca tercüman notu olarak eklenebilir.

Mkhedruli alfabesindeki harf sayısı
33Mkhedruli alfabesindeki harf sayısı
büyük harf
0büyük harf
dil ailesi; komşu dillerle akraba değil
Kartvelidil ailesi; komşu dillerle akraba değil

İki dilli Sovyet dönemi belgeleri

1991 öncesinde düzenlenmiş Gürcistan belgeleri çoğu zaman iki dillidir: aynı bilgi hem Gürcüce hem Rusça yazılmıştır. Bu, tercümede bir avantaj gibi görünür ama iki metin arasında küçük farklar bulunabilir — özellikle adların yazımında.

  1. 01

    İki metin karşılaştırılır

    Gürcüce ve Rusça bölümler yan yana okunur. Ad yazımında fark varsa bu tercümede belirtilir.

  2. 02

    Hangi metin esas alınır

    Belgeyi düzenleyen makamın dili esastır; Gürcistan'da düzenlenmiş bir belgede Gürcüce metin asıldır.

  3. 03

    Yer adları çift verilir

    Değişmiş yer adları özgün hâliyle korunur, bugünkü karşılığı parantezde belirtilir.

  4. 04

    Apostil Gürcistan'dan alınır

    Belge bugünkü Gürcistan sınırları içinde düzenlendiyse apostil Gürcistan makamlarından alınır; Rusya yetkili değildir.

Gürcü belgelerinin Türkçe karşılıkları

Sık gelen belgeler
BelgeNedirTercümede yaklaşımımız
დაბადების მოწმობაDoğum belgesiTürk nüfus kayıt örneğiyle kapsamı aynı değil
პირადობის მოწმობაKimlik kartıKişisel numara alanı ayrıca belirtilir
ცნობა ნასამართლობის შესახებAdli sicil belgesiGeçerlilik süresi vurgulanır
დიპლომიDiplomaEki ayrı belgedir; birlikte istenmelidir
ამონაწერიKayıt sisteminden alınan çıktıHangi kayıttan alındığı belirtilir
Sık gelen belgeler

Sık sorulan sorular

Gürcüce belgemi Rusça bilen tercüman çevirebilir mi?

Hayır. Gürcüce Kartveli dil ailesindendir ve Rusçayla akraba değildir; alfabesi de tamamen ayrıdır. Belge iki dilliyse Rusça bölüm okunabilir ama Gürcüce bölüm asıldır ve o bölüm için Gürcüce yemin zaptı bulunan bir tercüman gerekir.

Gürcistan'a gidecek belgemde apostil yeterli mi?

Evet. Gürcistan Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf; yeminli tercüme, noter onayı ve apostil zinciri geçerli, konsolosluk tasdiki gerekmiyor.

Adımın Türkçe okunuşunu kullanabilir misiniz?

Resmî belgede hayır; pasaportunuzdaki latinize yazım esas alınır. Gürcücede Latin alfabesinde karşılığı olmayan sesler bulunduğu için Türkçe okunuş ile pasaport yazımı belirgin biçimde farklılaşabiliyor. İsterseniz okunuşu tercüman notu olarak ekliyoruz.

Belgemde büyük harf yok, tercümede nasıl ayırt edeceksiniz?

Bağlamdan. Kurum adları, yer adları ve kişi adları cümle içindeki konumundan ve kalıplardan belirlenir. Emin olunmayan durumlarda özgün Gürcüce yazımı da gösteriyor ve bir tercüman notu düşüyoruz; uydurmak yerine belirsizliği görünür kılmak doğru yaklaşım.