İçeriğe geç

Farsça Tercüme

Farsça belgelerde en çok zaman kaybettiren şey yanlış tasdik yolu. İran, Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf değil; apostilli bir belge orada işe yaramıyor ve tam tersi de geçerli.

4 dakikalık okumaSon güncelleme

Kısa cevap

İran'a gidecek belgede apostil geçerli değildir. Zincir şudur: yeminli tercüme, noter onayı, Dışişleri Bakanlığı tasdiki ve İran'ın Türkiye'deki temsilciliğinde tasdik. İran'dan gelen belgede de aynı zincir ters yönde işler.

Apostil
İran sözleşmeye taraf değil
Yazı sistemi
Fars-Arap alfabesi, 32 harf, sağdan sola
Takvim
Şemsî Hicri; 1405 ≈ 2026
Akraba diller
Dari (Afganistan), Tacikçe (Kiril)

Apostil değil, konsolosluk zinciri

İran, Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerden biri. Bunun pratik sonucu şu: Türkiye'de aldığınız apostil, İran'daki bir kurum için hiçbir şey ifade etmez. Onun yerine, apostil öncesi dönemin klasik tasdik zinciri işler ve bu zincir belirgin biçimde daha uzun sürer.

  1. 01

    Yeminli tercüme

    Belge, Farsça için yemin zaptı bulunan bir tercüman tarafından çevrilir ve imzalanır.

  2. 02

    Noter onayı

    Noter, tercümanın imzasını tasdik eder. Bu aşama İran zincirinde atlanamaz.

  3. 03

    Dışişleri Bakanlığı tasdiki

    Noter imzası ve mührü Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilir. Apostil yerine geçen adım budur.

  4. 04

    İran temsilciliği tasdiki

    Son halka, İran'ın Türkiye'deki büyükelçiliği veya başkonsolosluğudur. Randevu takvimi bu adımın süresini belirler ve genellikle en uzun bekleme burada yaşanır.

Yazı sistemi

ترجمهٔ رسمی و تأیید شده

tarjome-ye rasmi va ta'yid-şode

Resmî ve tasdikli tercüme

Farsça, Arap alfabesinin genişletilmiş bir sürümüyle yazılır: 28 Arap harfine پ (p), چ (ç), ژ (j) ve گ (g) eklenerek 32 harf olur. Bu dört harf Arapçada yoktur; Farsça bir belgeyi Arapça bilen ama Farsça bilmeyen birinin okuması bu yüzden yanıltıcıdır.

Şemsî takvim: Arapçadakiyle aynı Hicri değil

Bu, Farsça belgelerde en sık yapılan hata. İran resmî belgelerinde Şemsî Hicri (Hicrî Şemsî) takvim kullanılır; bu güneş yılına dayanır ve Arap ülkelerinde kullanılan kamerî Hicri takvimden farklıdır. İki takvim arasında yıl olarak yaklaşık altmış yıllık fark vardır.

Üç takvim yan yana
TakvimNerede kullanılır2026 yılı karşılığı
MiladiTürkiye ve çoğu ülke2026
Şemsî Hicriİran, Afganistan (resmî)yaklaşık 1405
Kamerî HicriSuudi Arabistan ve Körfezyaklaşık 1448
Üç takvim yan yana

Tercümede yaptığımız şey dönüştürüp özgün tarihi silmek değil: Şemsî tarih olduğu gibi korunur, Miladi karşılığı parantez içinde verilir. Yıl dönüşümü ayrıca gün ve aya bağlıdır, çünkü Şemsî yıl 21 Mart civarında başlar. Doğum tarihi gibi kritik alanlarda bu ayrıntı bir yıl fark yaratabilir.

Farsça rakamlar Arapçadakinden farklı yazılır

Farsça ve Arapça aynı rakam ailesini kullanır ama üç rakamın biçimi ayrılır: dört, beş ve altı. Farsçada ۴ ۵ ۶, Arapçada ٤ ٥ ٦ yazılır. Farsça bilmeyen bir okuyucu bu rakamları yanlış okuyabilir; kimlik ve belge numaralarında bu, doğrudan bir eşleşme hatasıdır.

Rakam biçimleri
DeğerFarsçaArapçaLatin
Dört۴٤4
Beş۵٥5
Altı۶٦6
Yedi۷٧7
Rakam biçimleri

Farsça, Dari ve Tacikçe

Üçü aynı dilin kollarıdır ama belge açısından ayrı ele alınırlar. Afganistan'da resmî dil olan Dari, Farsçaya çok yakındır ve aynı alfabeyi kullanır; terim farkları ve idari yapı farkları vardır. Tacikistan'da konuşulan Tacikçe ise Kiril alfabesiyle yazılır — aynı dilin bambaşka bir görünümü.

Üç kol ve belge açısından farkları
DilÜlkeAlfabeApostil
FarsçaİranFars-ArapTaraf değil
DariAfganistanFars-ArapTaraf değil
TacikçeTacikistanKirilTaraf
Üç kol ve belge açısından farkları

Belgenizin hangi ülkeden geldiğini veya nereye gideceğini bildirmeniz bu yüzden önemli: aynı dili konuşan üç ülke, üç farklı tasdik yolu ve iki farklı alfabe demek.

Ad çevriyazısı

Farsça adlar Latin alfabesine aktarılırken birden fazla yazım mümkündür ve Türkçedeki yerleşik karşılıklar pasaport yazımından farklıdır. Örneğin محمدرضا adı pasaportta MOHAMMADREZA olarak geçebilirken Türkçede Muhammedrıza diye okunur. Resmî belgede esas alınan pasaporttur.

Farsça belge gönderirken iletmenizi istediklerimiz

  • Pasaportun kimlik sayfası
  • Belgenin hangi ülkeye gideceği veya hangi ülkeden geldiği
  • Belgeyi isteyen kurumun adı
  • Tasdik zincirinin hangi halkasına kadar gidileceği
  • Varsa randevu tarihi
  • Belgede Şemsî tarih varsa, biliniyorsa Miladi karşılığı

Sık sorulan sorular

İran'a gidecek belgeme apostil aldırdım, işe yarar mı?

Ne yazık ki hayır. İran Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olmadığı için apostil şerhi orada tanınmaz. Belgenin Dışişleri Bakanlığı ve ardından İran temsilciliği tasdikinden geçmesi gerekir. Apostil masrafı boşa gitmiş olur; bu yüzden zinciri baştan doğru kurmak önemli.

Belgemdeki 1382 tarihi hangi yıla denk geliyor?

Şemsî Hicri 1382, kabaca Miladi 2003–2004'e denk gelir; kesin karşılık gün ve aya bağlıdır, çünkü Şemsî yıl 21 Mart civarında başlar. Tercümede hem özgün tarihi hem hesaplanmış Miladi karşılığı veriyoruz, böylece kurum ikisini de görebiliyor.

Afganistan'dan gelen belgem Farsça mı Dari mi?

Afganistan'ın iki resmî dili var: Dari ve Peştuca. Belge Dari ise Farsçaya çok yakındır ve aynı tercüman çalışabilir; Peştuca ise ayrı bir dildir ve ayrı bir tercüman gerekir. Belgenin bir sayfasını gönderin, hangi dil olduğunu söyleyelim.

Farsça belgeyi telefonla çekip gönderebilir miyim?

Mümkün olduğunca kaçının. Fars-Arap alfabesinde harfleri birbirinden ayıran şey noktalardır ve düşük çözünürlükte bu noktalar kaybolur. Ayrıca el yazısı nesta'lik biçiminde yazılmış belgelerde harfler iç içe geçer. Tarayıcı kullanın; mümkün değilse düz zeminde, gölgesiz ve tam kadrajlı çekin.

Tacikçe belge için Farsça tercüman yeterli mi?

Hayır. Tacikçe Kiril alfabesiyle yazılır ve sözcük dağarcığında Rusça etkisi belirgindir. Farsça bilen bir tercüman Tacikçe metni okuyamayabilir. Belgenizin alfabesini bize bildirin; Kiril ise ayrı bir tercümana yönlendiririz.