Romence Tercüme

Romence, Slav dilleriyle çevrili bir Roman dili ve alfabesi Türkçeyle beklenmedik bir noktada çakışıyor: iki dilde de ş'ye benzeyen bir harf var ama bunlar aynı karakter değil.

3 dakikalık okumaSon güncelleme 1 Eylül 2026

Kısa cevap

Romanya Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf, tasdik zinciri sorunsuz. Teknik olarak dikkat gerektiren yer ad yazımı: Romence ș ve ț ile Türkçe ş ve ţ farklı Unicode karakterleridir ve elektronik kayıtlarda eşleşmezler.

Dil ailesi: Roman dili; Latince kökenli
Alfabe: Latin, beş özel harfle: ă â î ș ț
Apostil: Romanya ve Türkiye sözleşmeye taraf
Teknik tuzak: ș / ş karakter karışıklığı

Alttan virgül mü, çengel mi?

Romence alfabede iki harf alttan virgülle yazılır: ș (s comma below) ve ț (t comma below). Türkçedeki ş ve eski Romence düzenlerinde kullanılan ţ ise çengellidir (cedilla). Gözle bakıldığında neredeyse aynı görünürler; bilgisayar için tamamen farklı karakterlerdir.

Görünüşte aynı, karakter olarak farklı
Harf	Doğru Romence	Sık karşılaşılan yanlış	Fark
s	ș	ş	Alttan virgül / çengel
t	ț	ţ	Alttan virgül / çengel
a	ă	a	Kısa a işareti düşmüş
a	â	a	Şapkalı a düşmüş
i	î	i	Şapkalı i düşmüş

Görünüşte aynı, karakter olarak farklı

Pratikte pasaportlar bu harfleri sadeleştirir: Șerban SERBAN olur, Ionuț IONUT. Resmî işlemde esas alınan bu sade yazımdır; aksanlı biçim tercümede bilgi olarak yer alır.

Slav dilleriyle çevrili bir Roman dili

Romence, Latinceden gelen ve İtalyanca ile İspanyolcaya akraba bir dil. Ama coğrafi konumu nedeniyle sözcük dağarcığında belirgin bir Slav katmanı taşıyor ve dilbilgisinde çevresindeki Roman dillerinde bulunmayan özellikler var: isimler hâllere göre çekilir ve belirli tanımlık kelimenin sonuna ek olarak gelir.

Diğer Roman dillerinden ayrılan noktalar
Özellik	Romence	İtalyanca / İspanyolca
Belirli tanımlık	Kelime sonunda ek: omul	Kelime önünde: l'uomo, el hombre
İsim çekimi	Var (yalın, -in, -e hâli)	Yok
Nötr cinsiyet	Var	Yok
Slav kökenli kelimeler	Belirgin	Yok denecek kadar az

Diğer Roman dillerinden ayrılan noktalar

Tercümede bunun sonucu şu: İtalyanca veya İspanyolca bilen biri Romence bir belgeyi kısmen sökebilir ama hukuki metinde takılır, çünkü hâl ekleri ve sondaki tanımlık cümlenin kimin kime ne yaptığını belirler. Kısmi anlama, resmî belgede güvenilir değildir.

Rumen belgelerinin Türkçe karşılıkları

Sık gelen belgeler
Belge	Nedir	Tercümede yaklaşımımız
Certificat de naștere	Doğum belgesi	Türk nüfus kayıt örneğiyle kapsamı aynı değil
Carte de identitate	Kimlik kartı	CNP (kişisel sayısal kod) alanı ayrıca belirtilir
Cazier judiciar	Adli sicil belgesi	Geçerlilik süresi sınırlıdır; tarih vurgulanır
Diplomă de bacalaureat	Lise bitirme ve üniversite giriş belgesi	İki işlevi de yazılır
Foaie matricolă	Transkript	Not sistemi 1–10 arasıdır; ölçek belirtilir
Adeverință	Kurumdan alınan resmî yazı	Neyi belgelediği başlıkta açıklanır

Sık gelen belgeler

CNP satırı özellikle önemli: Romen kimlik kartındaki kişisel sayısal kod doğum tarihini, cinsiyeti ve doğum yerini kodlar. Bu numara tercümede olduğu gibi aktarılır; içindeki bilgiyi ayrıştırıp yorumlamak tercümanın işi değildir.

Not sistemi 10 üzerinden

Romanya'da notlar 1–10 arasında verilir ve 10 en yüksek nottur; geçme notu genellikle 5'tir. Bu, Türkiye'nin 100 üzerinden sistemiyle karıştırılabiliyor: bir transkriptte 8 gören Türk kurumu bunu düşük bir not sanabilir.

Romanya'da en yüksek not: 10Romanya'da en yüksek not
geçme notu: 5geçme notu
Latin alfabesine eklenen: ă â î ș ț: 5 harfLatin alfabesine eklenen: ă â î ș ț

Tercümede notu dönüştürmüyoruz; kaynaktaki değer olduğu gibi aktarılıyor ve ölçek belirtiliyor. Transkriptinizde ölçek açıklaması yoksa üniversitenizden yazılı bir not sistemi belgesi istemenizi öneriyoruz.

Sık sorulan sorular

Adımdaki ș harfi Türk kaydında ş olarak yazılabilir mi?

Görünüşte aynı olsalar da farklı karakterlerdir ve elektronik kayıtta eşleşmezler. Resmî işlemde pasaportunuzdaki sade yazım (S) esas alınır. Tercümede özgün Romence yazımı ayrıca gösteriyoruz, böylece kurum farkı bir tutarsızlık saymıyor.

Romanya'ya gidecek belgemde apostil yeterli mi?

Evet. Romanya Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf; yeminli tercüme, noter onayı ve apostil zinciri geçerli. Romanya'nın kendi yeminli tercüman sistemi olduğu için, teslim edeceğiniz kurumun Türkiye'de düzenlenmiş tercümeyi kabul edip etmediğini sormanızı öneriyoruz.

Transkriptimdeki 8 notu düşük mü sayılır?

Hayır. Romanya'da ölçek 1–10 arasıdır ve 8 iyi bir nottur. Türk kurumu bunu 100 üzerinden okursa yanlış değerlendirir. Bu yüzden tercümede ölçeği açıkça belirtiyoruz ve üniversitenizden not sistemi yazısı almanızı öneriyoruz.

İtalyanca bilen bir tercüman Romence belgemi çevirebilir mi?

Resmî işlemde hayır. Yeminli tercüme için tercümanın Romence yemin zaptı bulunması gerekir. Ayrıca iki dil akraba olsa da Romencenin hâl sistemi ve sondaki tanımlığı, İtalyanca bilgisiyle çözülmez.