İçeriğe geç

Kazakça Tercüme

Kazakça belgede iki katman aynı anda değişiyor: alfabe Kiril'den Latin'e geçiyor ve ad yapısında Sovyet usulüyle Kazak usulü yan yana kullanılıyor. Aynı kişi iki belgede iki farklı biçimde görünebiliyor.

4 dakikalık okumaSon güncelleme

Kısa cevap

Kazakistan 30 Ocak 2001'den beri Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf; apostil zinciri geçerli. Dikkat gerektiren yer alfabe ve ad yapısı: belgeler Kiril veya Latin olabilir, ad Sovyet usulü (-ov) veya Kazak usulü (-ұлы) yazılmış olabilir.

Alfabe
Kiril (42 harf), Latin'e geçiş sürüyor
Ad yapısı
İki gelenek: -ov/-ova ve -ұлы/-қызы
İkinci dil
Belgeler çoğu zaman Rusça da içerir
Apostil
Kazakistan taraf (2001'den beri)

Yazı sistemi

Нотариалды куәландырылған аударма

Notarialdy kuälandyrylğan audarma

Noter tasdikli tercüme

Kazak Kirili 42 harften oluşur: Rus Kirilinin 33 harfine Kazakçaya özgü dokuz harf eklenmiştir (ә, ғ, қ, ң, ө, ұ, ү, һ, і). Bu harflerin Rusçada karşılığı yoktur ve Rus klavyesiyle yazılamazlar; belgede varlıkları metnin Rusça değil Kazakça olduğunu gösterir.

Kiril'den Latin'e geçiş

Kazakistan 2017'de Latin alfabesine geçme kararı aldı ve süreç aşamalı olarak yürüyor. Bunun tercüme açısından pratik sonucu şu: elinizdeki belge Kiril de olabilir Latin de, ve iki alfabede yazılmış aynı ad farklı görünebilir.

  1. 01

    Belgenin alfabesini belirtin

    Kiril mi Latin mi olduğunu bize bildirin. İkisini de okuyan tercümanla çalışıyoruz ama ad yazımında hangi biçimin esas alınacağını netleştirmek gerekiyor.

  2. 02

    Pasaport belirleyicidir

    Kazak pasaportlarında ad Latin harflerle yazılır. Belgeniz Kiril olsa da tercümede esas alınan pasaporttaki latinize yazımdır.

  3. 03

    Eski belgeler Kiril kalır

    Geçiş geriye dönük değil; 2017 öncesi düzenlenmiş belgeler Kiril alfabesiyle geçerliliğini koruyor. Yeniden düzenletmeye gerek yok.

  4. 04

    İki alfabeli belge olabilir

    Geçiş döneminde düzenlenmiş bazı belgelerde iki alfabe bir arada bulunabiliyor. İkisi de tercümede gösterilir.

İki ad geleneği yan yana

Kazakistan'da kişi adı iki farklı gelenekte yazılabiliyor ve kişi hangisini kullanacağını seçebiliyor. Sovyet döneminden kalan usulde soyadı Rusça eklerle biter; Kazak usulünde ise baba adına "oğlu" veya "kızı" anlamına gelen ek eklenir.

Aynı kişinin iki farklı ad biçimi
GelenekErkekKadınAnlamı
Sovyet usulüNazarbayevNazarbayevaRusça soyadı eki
Kazak usulüNazarbayұлыNazarbayқызыNazarbay'ın oğlu / kızı
Eksiz biçimNazarbayNazarbayEk kullanılmadan
Aynı kişinin iki farklı ad biçimi

Ayrıca Sovyet kayıtlarından gelen baba adı (otçestvo) alanı hâlâ bazı belgelerde bulunuyor. Türk nüfus kaydında baba adı ayrı bir alandır, adın parçası değildir; tercümede hangi parçanın baba adı olduğunu işaretliyoruz.

Kazakça ve Rusça iki dilli belgeler

Kazakistan'da resmî belgelerin çoğu iki dilli düzenlenir: aynı bilgi Kazakça ve Rusça yan yana yazılır. Bu, tercümede bir avantaj gibi görünse de iki metin arasında farklar olabiliyor, özellikle kurum adlarının ve yer adlarının yazımında.

İki dilli belgede dikkat edilenler
UnsurOlası farkTercümede yaklaşımımız
Kişi adıKazakça ve Rusça yazımlar ayrılabilirPasaport esas alınır, fark belirtilir
Yer adıAlmatı / Alma-Ata gibiBelgedeki hâli korunur, güncel karşılık notta
Kurum adıİki dilde farklı resmî adKazakça hâli esas alınır
TarihGenellikle aynıFarklıysa tercüman notu düşülür
İki dilli belgede dikkat edilenler

Hangi metnin esas olduğu sorusuna cevap: Kazakça. Kazakistan'da düzenlenmiş bir belgede devlet dili Kazakçadır ve Rusça bölüm bir çeviridir. Tercümede Kazakça metni esas alıyoruz.

Kazak Kirilindeki harf sayısı
42Kazak Kirilindeki harf sayısı
Rusçada bulunmayan harf
9Rusçada bulunmayan harf
apostilin yürürlüğe girdiği yıl
2001apostilin yürürlüğe girdiği yıl

Kazak belgelerinin Türkçe karşılıkları

Sık gelen belgeler
BelgeNedirTercümede yaklaşımımız
Туу туралы куәлікDoğum belgesiTürk nüfus kayıt örneğiyle kapsamı aynı değil
Жеке куәлікKimlik kartıBireysel kimlik numarası (ЖСН) alanı belirtilir
Диплом / ҚосымшаDiploma ve ekiİkisi ayrı belgedir; ek olmadan diploma eksik sayılabilir
АнықтамаKurumdan alınan resmî yazıNeyi belgelediği başlıkta açıklanır
Еңбек кітапшасыİş kayıt defteriHizmet süresi hesabında kullanılır; bütün sayfalar çevrilir
Sık gelen belgeler

Sık sorulan sorular

Kazakça belgemi Rusça bilen tercüman çevirebilir mi?

Belge iki dilliyse Rusça bölüm okunabilir ama esas olan Kazakça metindir ve resmî işlemde Kazakça yemin zaptı bulunan bir tercüman gerekir. Kazak Kirilinde Rusçada bulunmayan dokuz harf var; bunlar Rusça bilgisiyle çözülmez.

Türkçe ile Kazakça akraba, ben okuyabiliyorum. Tercüme şart mı?

Resmî işlemde şart. İki dil Türk dilleri ailesinden ve ortak kelime çok, ama alfabe farklı ve yalancı eşdeğerler var. Ayrıca kurum, yeminli tercümanca imzalanmış bir metin istiyor; "anlıyorum" hukuki bir dayanak değil.

Kazakistan'a gidecek belgemde apostil yeterli mi?

Evet. Kazakistan 2001'den beri Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf; yeminli tercüme, noter onayı ve apostil zinciri geçerli, konsolosluk tasdiki gerekmiyor.

Eski belgemde soyadım Nazarbayev, yenisinde Nazarbayұлы. Aynı kişi olduğumu nasıl kanıtlarım?

Ad biçimini değiştirmek resmî bir işlemdir ve buna dair bir belge düzenlenir. O belgeyi de gönderin; tercümede iki biçimin ilişkisini açıkça belirtiyoruz. Belge elinizde yoksa Kazakistan makamlarından örnek istemeniz gerekebilir.

Sovyet döneminde alınmış diplomam için apostili nereden alacağım?

Belgenin düzenlendiği şehir bugün hangi ülkedeyse o ülkeden. Alma-Ata'da alınmış bir diploma için Kazakistan makamları yetkilidir; Rusya değil.