İçeriğe geç

Bulgarca Tercüme

Bulgarca adların Latin harflerine nasıl yazılacağı tahmine bırakılmamış: 2009'da çıkarılan bir kanun kuralı belirliyor. Bu, belge eşleştirmesinde beklenmedik bir netlik sağlıyor.

3 dakikalık okumaSon güncelleme

Yazı sistemi

Нотариално заверен превод

Notarialno zaveren prevod

Noter tasdikli tercüme

Bulgar Kirili 30 harften oluşur. Rus Kirilinden farkları var: ы, э ve ё Bulgarcada yoktur, buna karşılık ъ harfi Bulgarcada sesli bir harftir ve kelime ortasında geçer (България). Bu harf, metnin Rusça değil Bulgarca olduğunun en hızlı işareti.

Çevriyazı kanunla belirlenmiş

Bulgaristan 2009'da bir Transliterasyon Kanunu çıkardı ve Kiril harflerinin Latin harflerine nasıl aktarılacağını kural hâline getirdi. Bu, dünyada nadir bir uygulama: çoğu ülkede çevriyazı bir standarda dayanır ama kanunla düzenlenmez.

Kanunun belirlediği bazı karşılıklar
KirilResmî Latin karşılığıÖrnek
ъaБългария → Bulgaria
яyaЯмбол → Yambol
юyuЮлия → Yuliya
жzhЖивков → Zhivkov
чchЧавдар → Chavdar
цtsЦветан → Tsvetan
щshtЩерев → Shterev
Kanunun belirlediği bazı karşılıklar

Yine de eski belgelerde farklı yazımlar bulunabiliyor: 2009 öncesi düzenlenmiş pasaportlar başka bir sisteme göre yazılmış olabilir. Eski ve yeni belgeleriniz arasında ad yazımı farkı varsa ikisini birlikte gönderin.

Üç parçalı ad ve kadın soyadları

Bulgar adları üç parçadan oluşur: kişi adı, baba adı ve soyadı. Baba adı, babanın adına -ov veya -ev eki getirilerek oluşturulur ve kadınlarda -a eklenir. Soyadı da aynı biçimde cinsiyete göre değişir.

Bir ailenin ad yapısı
KişiAdBaba adıSoyadı
Baba (Ivan)IvanPetrovDimitrov
OğulGeorgiIvanovDimitrov
KızMariaIvanovaDimitrova
AnneElenaStoyanovaDimitrova
Bir ailenin ad yapısı

Tabloda iki şey birden görülüyor: baba adı her nesilde değişiyor (oğulun baba adı Ivanov, çünkü babası Ivan) ve kadınlarda hem baba adı hem soyadı -a alıyor. Dimitrov ile Dimitrova aynı soyadıdır; farklı soyadı değil.

Slav dilleri arasındaki istisna

Bulgarca, Slav dilleri arasında isim hâllerini kaybetmiş tek dil. Rusça, Sırpça ve Ukraynacada isimler altı-yedi hâle göre çekilirken Bulgarcada bu sistem çözülmüş durumda. Buna karşılık Bulgarca, diğer Slav dillerinde bulunmayan bir şeye sahip: belirli tanımlığı kelimenin sonuna ek olarak alıyor.

Bulgarca ile diğer Slav dilleri
ÖzellikBulgarcaRusça / Sırpça
İsim çekimiYokVar (6–7 hâl)
Belirli tanımlıkVar, sonda ek (градът)Yok
MastarYokVar
Fiil zamanı sayısıZenginDaha az
Bulgarca ile diğer Slav dilleri

Tercüme açısından sonucu şu: Rusça bilen biri Bulgarca bir metni kısmen sökebilir ama sondaki tanımlık ekleri ve zengin zaman sistemi takılma noktası oluyor. Ayrıca Bulgarca yemin zaptı bulunmayan bir tercüman resmî belgeye imza atamaz.

Bulgar Kirilindeki harf sayısı
30Bulgar Kirilindeki harf sayısı
Transliterasyon Kanunu
2009Transliterasyon Kanunu
resmî ad yapısı
3 parçaresmî ad yapısı

Bulgar belgelerinin Türkçe karşılıkları

Sık gelen belgeler
BelgeNedirTercümede yaklaşımımız
Удостоверение за ражданеDoğum belgesiTürk nüfus kayıt örneğiyle kapsamı aynı değil
Свидетелство за съдимостAdli sicil belgesiGeçerlilik süresi sınırlıdır; tarih vurgulanır
Диплома за средно образованиеLise diplomasıOlgunluk sınavı sonucu ayrı bir belgede olabilir
Академична справкаTranskriptNot ölçeği 2–6 arasıdır; 6 en yüksektir
ЕГНKişisel kimlik numarasıDoğum tarihini kodlar; olduğu gibi aktarılır
Sık gelen belgeler

Sık sorulan sorular

Bulgarca belgemi Rusça bilen tercüman çevirebilir mi?

Resmî işlemde hayır. İki dil Kiril alfabesini paylaşıyor ama harf kadroları farklı ve Bulgarcanın dilbilgisi Rusçadan belirgin biçimde ayrılıyor. Yeminli tercüme için Bulgarca yemin zaptı gerekir.

Belgemde üç parçalı adım var, Türk kimliğine nasıl geçecek?

Tercümede hangi parçanın kişi adı, hangisinin baba adı, hangisinin soyadı olduğunu açıkça işaretliyoruz; nüfus müdürlüğü bu bilgiye bakarak kaydı oluşturuyor. Pasaportunuzun kimlik sayfasını da gönderin.

Annemin soyadı Dimitrova, babamınki Dimitrov. Farklı soyadı mı?

Hayır, aynı soyadının kadın biçimi. Bulgarcada soyadı taşıyıcının cinsiyetine göre ek alır. Tercümede bunu açıkça belirtiyoruz, aksi hâlde aile belgesinde iki ayrı soyadı varmış gibi görünüyor.

Bulgaristan'a gidecek belgemde apostil yeterli mi?

Evet. Bulgaristan Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf; yeminli tercüme, noter onayı ve apostil zinciri geçerli, konsolosluk tasdiki gerekmiyor.

Transkriptimdeki 5 notu düşük mü sayılır?

Hayır. Bulgaristan'da ölçek 2–6 arasıdır ve 6 en yüksek nottur; geçme notu 3'tür. 5 iyi bir nottur. Tercümede ölçeği açıkça belirtiyoruz, çünkü rakam tek başına bakıldığında yanlış okunabiliyor.