Boşnakça Tercüme

Bosna-Hersek'ten gelen bir belgede önce üç soruyu cevaplamak gerekiyor: hangi dil, hangi alfabe, hangi entite. Üçü de belgenin nasıl işleneceğini değiştiriyor.

3 dakikalık okumaSon güncelleme 2 Eylül 2026

Kısa cevap

Bosna-Hersek'in üç resmî dili (Boşnakça, Hırvatça, Sırpça) ve iki alfabesi var; ülke iki entiteye bölünmüş ve idari uygulamaları ayrı. Belge hangi dilde düzenlendiyse o dile ait yemin zaptı gerekiyor.

Resmî diller: Boşnakça, Hırvatça, Sırpça
Alfabeler: Latin ve Kiril, ikisi de resmî
İdari yapı: İki entite, ayrı uygulamalar
Apostil: Bosna-Hersek ve Türkiye sözleşmeye taraf

Üç dil, iki alfabe, iki entite

Bosna-Hersek'te üç dil resmî statüde ve resmî belgeler bunlardan birinde veya birkaçında düzenlenebiliyor. Buna iki alfabe ve iki entitenin ayrı idari düzeni ekleniyor. Sonuç: aynı ülkeden gelen iki belge birbirine hiç benzemeyebilir.

Belgenin görünümünü belirleyen etkenler
Etken	Seçenekler	Tercümede sonucu
Dil	Boşnakça, Hırvatça, Sırpça	Her biri için ayrı yemin zaptı gerekir
Alfabe	Latin veya Kiril	İkisini de okuyan tercüman gerekir
Entite	Federasyon veya Sırp Cumhuriyeti	Kurum adları ve belge biçimleri değişir
Kanton	Federasyon on kantona bölünmüş	Belge düzenleyen makam değişir

Belgenin görünümünü belirleyen etkenler

Türkçe kökenli kelimeler ve anlam kayması

Boşnakçada Türkçe kökenli kelime sayısı, bölgedeki diğer dillere göre belirgin biçimde yüksek. Türkiye'den bakan bir okuyucu için bu tanıdıklık bir kolaylık gibi görünüyor, oysa kelimelerin bir kısmı Türkçedeki anlamından kaymış durumda.

Tanıdık görünen ama anlamı kaymış kelimeler
Boşnakça	Boşnakçadaki anlamı	Türkçedeki anlamı
čaršija	Şehir merkezi, eski çarşı bölgesi	Çarşı (alışveriş yeri)
avlija	Ev önündeki taşlık avlu	Avlu
komšija	Komşu	Komşu
merak	Keyif, huzur	Merak (ilgi)
ćeif	Keyif, canının istemesi	Keyif
sevap	İyilik, hayır işi	Sevap

Tanıdık görünen ama anlamı kaymış kelimeler

"Merak" satırı en belirgin örnek: Boşnakçada kelime kaygı veya ilgi değil, dinginlik ve keyif anlatır. Bir tanıklık veya beyan metninde bu fark, kişinin ruh hâline dair yanlış bir tablo üretebiliyor. Resmî belgelerde bu tür kelimeler daha az geçiyor ama sözlü tercümede ve tanık ifadelerinde sık karşımıza çıkıyor.

Bosna belgelerinin Türkçe karşılıkları

Sık gelen belgeler
Belge	Nedir	Tercümede yaklaşımımız
Izvod iz matične knjige rođenih	Doğum kütüğü özeti	Hangi belediyeden alındığı belirtilir
Uvjerenje o državljanstvu	Vatandaşlık belgesi	Doğum belgesinden ayrıdır
Uvjerenje o nekažnjavanju	Adli sicil belgesi	Entiteye göre düzenleyen makam değişir
CIPS prijava	İkamet kaydı	Kimlik sistemine bağlı bir kayıttır
Diploma / Dodatak diplomi	Diploma ve eki	İkisi ayrı belgedir

Sık gelen belgeler

Belgeyi düzenleyen makamın adı entiteye ve kantona göre değişiyor. Tercümede makam adını özgün hâliyle koruyor, hangi idari birime bağlı olduğunu belirtiyoruz; Türk kurumu için bu bilgi belgenin nereden geldiğini anlamanın tek yolu.

resmî dil: 3resmî dil
resmî alfabe: 2resmî alfabe
entite, ayrı idari düzen: 2entite, ayrı idari düzen

Yugoslavya dönemi ve savaş sonrası belgeler

1990'lar öncesi belgelerde dil "Sırp-Hırvatça" olarak adlandırılmıştı ve alfabe Latin veya Kiril olabiliyordu. Savaş sonrasında bazı kayıtlar yeniden oluşturuldu; bu belgeler özgün kayıttan değil yeniden düzenlenmiş kayıttan geliyor ve üzerinde bu durum belirtiliyor.

01
Belgenin dili belirlenir
Yugoslavya dönemi belgelerinde "Sırp-Hırvatça" ibaresi geçebilir. Hangi bugünkü dile karşılık geldiğini içerikten belirliyoruz.
02
Yeniden oluşturulmuş kayıt işaretlenir
Belge özgün kayıttan değil yeniden oluşturulmuş bir kayıttan geliyorsa bu durum tercümede belirtilir; kurumun bilmesi gereken bir bilgi.
03
Yer adları çift verilir
Değişmiş yer adları özgün hâliyle korunur, bugünkü karşılığı parantezde belirtilir.
04
Apostil Bosna-Hersek'ten alınır
Belge bugünkü Bosna-Hersek sınırları içinde düzenlendiyse apostil oradan alınır; hangi entitenin makamı olduğu belgeye göre değişir.

Sık sorulan sorular

Belgemin Boşnakça mı Sırpça mı Hırvatça mı olduğunu nasıl anlarım?

Anlamanıza gerek yok; bir sayfasını gönderin, belirleyelim. Üç dil karşılıklı anlaşılır ama yeminli tercüme için doğru yemin zaptı gerektiği için bu tespit önemli. Alfabe ve terim tercihlerinden hangisi olduğunu görebiliyoruz.

Bosna-Hersek'e gidecek belgemde apostil yeterli mi?

Evet. Bosna-Hersek Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf; yeminli tercüme, noter onayı ve apostil zinciri geçerli, konsolosluk tasdiki gerekmiyor.

Boşnakçada Türkçe kelimeler var, ben okuyabiliyorum. Tercüme şart mı?

Resmî işlemde şart. Ortak kelimeler tanıdık geliyor ama bir kısmının anlamı kaymış durumda ve dilin dilbilgisi Slav dillerinin dilbilgisi. Ayrıca kurum, yeminli tercümanca imzalanmış bir metin istiyor.

Belgem hem Latin hem Kiril harflerle basılmış, sorun mu?

Hayır, ülkenin resmî düzeni bu. Devlet düzeyinde düzenlenen belgeler iki alfabede birden basılabiliyor. Tercümede hangi bölümü esas aldığımızı belirtiyoruz; iki metin arasında ad yazımı farkı varsa onu da gösteriyoruz.