Rusça Tercüme

Rusça belgelerde işi zorlaştıran şey alfabe değil, ad yapısı. Rus kayıtlarında ad üç parçalıdır; Türk kayıtlarında iki. Bu tek fark, kurumların iki belgeyi aynı kişiye ait saymamasının en sık nedeni.

4 dakikalık okumaSon güncelleme 1 Eylül 2026

Yazı sistemi

Нотариально заверенный перевод

Notarialno zaverennıy perevod

Noter tasdikli tercüme

Kiril alfabesi Rusçada 33 harften oluşur. Bazı harfler Latin harflerine benzer ama farklı okunur: В bizim V'miz, Р bizim R'miz, Н bizim N'miz. Elle doldurulmuş belgelerde bu benzerlik yanlış okumanın en sık kaynağı.

Baba adı: Türk kayıtlarında olmayan üçüncü parça

Rus, Ukrayna, Belarus ve birçok eski Sovyet ülkesi kaydında kişi adı üç parçadan oluşur: ad, baba adı (отчество, otçestvo) ve soyadı. Örneğin Иван Петрович Смирнов, "Petr'in oğlu İvan Smirnov" demektir. Kadınlarda ek değişir: Петровна.

Türk nüfus kaydında baba adı ayrı bir alandır ama adın parçası değildir. Bu yüzden Rus pasaportunda üç parçalı görünen bir ad, Türk belgesinde iki parçaya iner ve kurum iki belgeyi eşleştiremez. Tercümede yaptığımız şey baba adını atmak değil, onu belirgin biçimde işaretlemek: hangi parçanın ad, hangisinin baba adı, hangisinin soyadı olduğu tercümede açıkça görünür.

Adlar çekime girer: aynı ad, farklı biçimler

Rusçada altı hâl vardır ve özel adlar da bu hâllere göre ek alır. Bir vekaletnamede aynı kişinin adı metnin farklı yerlerinde farklı eklerle görünebilir. Dili bilmeyen bir okuyucu bunu iki farklı isim sanır.

Aynı adın hâllere göre görünümü
Hâl	Rusça	Ne zaman kullanılır
Yalın	Иван Смирнов	Özne: kim yapıyor
-in hâli	Ивана Смирнова	Sahiplik: kimin belgesi
-e hâli	Ивану Смирнову	Yönelme: kime verildi
-i hâli	Ивана Смирнова	Nesne: kimi temsil ediyor
Araç hâli	Иваном Смирновым	Kim tarafından imzalandı

Aynı adın hâllere göre görünümü

Tercümede bütün bu biçimler tek bir yalın hâle indirilir ve belge boyunca aynı yazımla verilir. Bu, keyfi bir sadeleştirme değil, belgenin okunabilirliği için zorunlu: Türkçe okuyan kurum, altı farklı yazımın aynı kişiyi gösterdiğini bilemez.

Kiril çevriyazısında hangi standart?

Kiril harflerin Latin alfabesine aktarılmasında birden fazla sistem var ve aynı ad sistemden sisteme farklı yazılıyor. Rus uluslararası pasaportlarında kullanılan yazım, ICAO standardına dayanır ve resmî işlemde esas alınan da odur.

Sık karşılaşılan çevriyazı farkları
Kiril	Pasaport (ICAO)	İngilizce gelenek	Türkçe okunuş
Ю	IU	Yu	Yu
Я	IA	Ya	Ya
Ж	ZH	Zh	J
Х	KH	Kh	H
Щ	SHCH	Shch	Şç
Ё	E	Yo	Yo

Sık karşılaşılan çevriyazı farkları

Sovyet dönemi belgeleri

1991 öncesinde düzenlenmiş diploma, doğum belgesi ve iş kayıt defteri (трудовая книжка) hâlâ sık geliyor. Bu belgelerde iki yapısal zorluk var: belgeyi veren devlet artık mevcut değil ve yer adları değişmiş olabilir (Leningrad / Sankt-Peterburg, Frunze / Bişkek).

01
Kurum adı korunur
Belgeyi düzenleyen kurumun o günkü adı olduğu gibi çevrilir. Bugünkü halefinin adı yazılmaz; hangi kurumun halefi olduğu hukuki bir tespit, tercüme kararı değildir.
02
Yer adı çift verilir
Belgedeki yer adı korunur, bugünkü karşılığı parantez içinde belirtilir. Böylece kurum belgeyi hem kaynağıyla hem güncel coğrafyayla eşleştirebilir.
03
Apostil hangi ülkeden alınır
Sovyet belgesine apostil, belgenin düzenlendiği yerin bugün hangi ülkede kaldığına göre o ülkeden alınır. Bu, çoğu zaman Rusya değildir; Kazakistan, Gürcistan veya Ukrayna olabilir.
04
İş kayıt defteri bütün olarak çevrilir
Трудовая книжка sayfa sayfa mühürlü bir defterdir; emeklilik ve hizmet süresi hesabında kullanıldığı için hiçbir sayfası atlanamaz.

Rusya'da tasdik nasıl işliyor?

Rusya, Türkiye gibi Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf; dolayısıyla iki ülke arasında apostil geçerli ve konsolosluk tasdiki gerekmiyor. Rusya'daki uygulama Türkiye'dekine benziyor: noter, tercümanın imzasını tasdik ediyor, çevirinin içeriğini denetlemiyor.

Pratikte belirleyici olan yön: Rusya'da düzenlenmiş bir belge orada apostillenir ve Türkiye'de yeminli tercümesi yapılır; Türkiye'de düzenlenmiş bir belge burada tercüme edilip apostillenir. Apostil şerhinin kendisi de tercümeye dahil edilir — şerh çevrilmeden gönderilen dosyalar sık geri dönüyor.

Sık sorulan sorular

Baba adım Türk kimliğimde yok, Rus belgemde var. Sorun olur mu?

Sık karşılaşılan bir durum ve çözülebilir. Tercümede baba adının hangi parça olduğu açıkça işaretlenir, böylece kurum üç parçalı adın iki parçalı kayıtla aynı kişiye ait olduğunu görebilir. İşlem yapılan kurum yine de bir beyan isteyebilir; bunu baştan sormanızı öneriyoruz.

Adımın Türkçe okunuşunu mu, pasaport yazımını mı kullanacaksınız?

Resmî belgede pasaport yazımını. Türkçe okunuş (Jukov) ile pasaport yazımı (ZHUKOV) farklıdır ve kurum eşleştirmeyi pasaport üzerinden yapar. İsterseniz Türkçe okunuşu bir tercüman notu olarak ekleyebiliriz.

Sovyet döneminde alınmış diplomam için apostili nereden alacağım?

Belgenin düzenlendiği şehir bugün hangi ülkedeyse o ülkeden. Örneğin Alma-Ata'da alınmış bir diploma için Kazakistan makamlarına, Tiflis'te alınmış bir diploma için Gürcistan makamlarına başvurulur. Rusya, yalnızca belge bugünkü Rusya sınırları içinde düzenlenmişse yetkilidir.

Ukraynaca ve Belarusça belgeler için de aynı süreç mi?

Alfabe ve ad yapısı benzer, ama diller ayrıdır ve tercümanın o dilde yemin zaptı bulunması gerekir. Ukrayna da sözleşmeye taraf. Belgenizin hangi dilde düzenlendiğini bize bildirin; Kiril alfabesi tek başına Rusça anlamına gelmiyor.

Rusça metin Türkçeden daha mı uzun çıkıyor?

Genellikle biraz daha uzun, çünkü Rusça edat ve bağlaçları Türkçede ek olarak karşılanır. Ancak sayfa hesabı kaynak metin üzerinden yapıldığı için bu fark teklifinizi etkilemez.